Crash P-51 Mustang

De lucht boven Vlissingen zag in de nacht van 30 op 31 mei 1942 ‘zwart van de toestellen die overtrokken’ en als gevolg van het zware Duitse afweergeschut stond ‘de gehele stad […] op zijn grondvesten te beven.’ Duizend Britse bommenwerpers waren die nacht op weg om Keulen te bombarderen. Na drie uur keerde de geallieerde formatie weer terug. Het duurde een uur voordat alle bommenwerpers de stad over gevlogen waren.

De RAF versus de Luftwaffe

Zowel de geallieerden als de Duitsers waren ervan overtuigd dat ze de Tweede Wereldoorlog zouden winnen in de lucht. Tijdens The Battle of Britain in 1940 wilde Hitler met de Luftwaffe een doorbraak forceren op het Britse eiland. De Battle is nooit op Brits grondgebied uitgevochten, enkel in de lucht. Boven het Kanaal speelden zich spectaculaire gevechten af tussen de Spitfires van de Britten en de Messerschmitts van de Duitsers. Toen dit aanvalsplan niet bleek te werken, begonnen de Duitsers bombardementen op Britse steden en industriële doelen uit te voeren. De geallieerden, op hun beurt, zonden missies vanuit Engeland naar aanvalsdoelen in Duitsland, zoals het Ruhrgebied of grote Duitse steden, of naar andere gebieden in bezet Europa. Vanaf 1943 was het een drukte van jewelste in de lucht boven Zeeland, een aangewezen aanvliegroute naar gewenste doelen in Duitsland. Dat ging niet onopgemerkt voorbij.

De Duitsers reageerden vanuit de Zeeuwse kustbatterijen op de aankomende geallieerde vliegtuigformaties. Op de heenweg richting Duitsland vlogen de vliegtuigen te hoog om te kunnen raken met het luchtafweergeschut en moesten de Duitsers genoegen nemen met enkel het melden van de aanstormende formaties van bommenwerpers. Echter, op de terugweg hadden geallieerde bommenwerpers niet voldoende brandstof en moesten ze lager vliegen. De geallieerde vliegtuigen waren zo een gemakkelijk doelwit voor het zware Duitse luchtafweergeschut. Daarbij vlogen Duitse jagers op de vijandelijke formaties af om vliegtuigen uit te schakelen, de formatie te verbreken en de missie te saboteren. Uiteindelijk besloot de geallieerde legerleiding om escortes van jachtvliegtuigen mee te sturen op bombardementsmissies, met Mustangs en Thunderbolts.

P-51 Mustangs staan klaar om op te stijgen. (Bron: Stichting Wings to Victory)

Flight Sergeant Thomas Henry Redgate en zijn P-51 Mustang

Tijdens de bombardementsmissies kon het weer parten spelen. Door slechte weersomstandigheden tijdens de vlucht of op locatie moesten vliegtuigformaties soms rechtsomkeert maken. Dit gebeurde ook tijdens mission 247, een tweeledige aanval van Amerikaanse bommenwerpers op doelen bij Berlijn op 4 maart 1944. Een enkel squadron kwam toen in Berlijn aan en kon daar de bommen lossen, maar de meeste vliegtuigen moesten gelegenheidsdoelen kiezen en daarna terugkeren naar de basis. De terugvliegende formaties van bommenwerpers werden tijdens mission 247 begeleid door 16 Spitfire squadrons en 2 Mustang squadrons. Van dit laatste squadron zou één machine in Zeeland achterblijven.

Noord Amerikaanse P-51 Mustang. (Bron: Stichting Wings to Victory)

Flight Sergeant Thomas Henry Redgate vloog in de formatie van twee P-51 Mustang squadrons in de richting van Keulen, om de formatie bommenwerpers van mission 247 te begeleiden. Vanaf het luchtafweergeschut aan de Zeeuwse kust werd de aanval op Redgate geopend en zijn toestel werd geraakt. Op 4 maart 1944 omstreeks 13.00 uur stortte zijn vliegtuig neer op het land van Johannis Nieuwenhuyse op de Korte Zuidweg 30 te Borssele. Het vliegtuig vloog in brand.

Gemeentesecretaris van Borssele M.F. Boogert schreef een rapport over de crash, met als onderwerp ‘Verklaring oorlogshandeling’. “[…] De Duitsers verboden de burgers bij het vliegtuig te gaan kijken. De enige inlichtingen die zij gaven omtrent het vliegtuig en de piloot was dat het Brits was. Er was slechts een persoon in het vliegtuig aanwezig. […] De Duitsers deelden verder mede dat zij het lichaam niet konden identificeren en ook de Nederlandse Politie heeft geen verdere herkenningstekens aan de piloot of het vliegtuig kunnen ontdekken, daar beiden te zeer verbrand waren.”

Het lichaam van Redgate werd gekist door A. de Korte, postcommandant van de Marechaussee te Borssele, waarna het werd overgebracht naar het militaire deel van de Algemene Begraafplaats te Vlissingen. Daar werd Redgate ter aarde besteld op plaats H.8.  Hij werd 21 jaar oud.

Het graf van Thomas Henry Redgate op de Algemene Begraafplaats in Vlissingen. (Bron: Stichting Wings to Victory)

Wings to Victory

Zowel aan de kant van de geallieerden als aan de kant van de Duitsers werden zware verliezen geleden: naast bombardementsslachtoffers bij de aanvalsdoelen kwamen tienduizenden piloten en bemanningsleden om en werd veel materiële schade gemaakt door verlies of beschadiging van kostbare vliegtuigen. In Zeeland zijn een groot aantal geallieerde vliegtuigen gecrasht. Stichting Wings to Victory in Arnemuiden documenteert en gedenkt deze geallieerde vliegtuigcrashes.

Literatuur:

– Aline Sax, Hannelore Vandebroek, Jonas Raats en Maarten Mahieu, Bezette kust: leven in de schaduw van de Atlantikwall (Veurne 2014), dit boek was een project van Geheugen Collectief.
– Het verhaal van Thomas Redgate op de website van Wings to Victory: https://db.wingstovictory.nl/database_detail.php?wtv_id=373
– NPO artikel door Anne Verwaaij over de luchtoorlog: https://npofocus.nl/artikel/7782/de-tweede-wereldoorlog-vanuit-de-lucht-herinneringen-van-piloten-en-slachtoffers
– Artikel van het platform 75 jaar vrijheid, op weg naar 2020, van Omroep Gelderland, het Vfonds en de Provincie Gelderland: https://www.75jaarvrijheid.nl/2131848-wie-trokken-toch-die-strepen-aan-de-hemel