Doorgaan in portret formaat

Zeeuwse Ankers

Zeeuwse Ankers | verhalen die verbinden

Lees meer

Verhaal Met de helm op geboren zijn

  • Geschreven door Tiny Polderman
  • |
  • Gepubliceerd op 29 augustus 2016
  • |
  • 1028 keer bekeken

In bijna ieder dorp was er in vroeger tijden wel iemand die de gave bezat al van te voren te zien wat er te gebeuren stond: een sterfgeval in het dorp, een ongeval, een op handen zijnde oorlog, misoogst of andere ramp.

Van zulke mensen werd dan vaak gezegd dat ze ‘met de helm’ geboren waren, dat wil zeggen dat een deel van het amnion, het binnenste vruchtvlies (‘ole’ in het Zeeuws) op het babyhoofdje was achtergebleven. Zaak was dan het volledige vlies zo snel mogelijk te verwijderen; als dat niet zorgvuldig genoeg gebeurde, werd het kind helderziend, zou het voorspellende gaven bezitten en in staat zijn geesten waar te nemen. Het raakte dan behept met ‘het tweede gezicht’, of ‘de voorschouw.’ G.D. van Oosten uit Yerseke, die sagen verzamelde die uiteindelijk in het Zeeuwsch Sagenboek van J.R.W. en M. Sinninghe zijn terechtgekomen, vertelde dat Adriana Glerum de laatste was uit Yerseke die met de helm geboren was. ‘Dat schijnt tegenwoordig haast niet meer voor te komen, maar voorheen was er in elk dorp toch zeker een. Te Kapelle had je Jacoba Veerhoek; te Kloetinge Arjaan de Maker; te ‘s Gravenpolder Jan Hoekman; te Wemeldinge Cornelia Mieros.’ Aldus Van Oosten.

Babyfoto, Sint-Annaland, circa 1910. (ZB, Beeldbank Zeeland, foto N. Bruijnzeel)

‘Gekweld door nachtelijke gezigten van begrafenisssen’

De bekende Middelburgse arts dr. J.C. de Man (1818-1909) die in 1859/1860 een volkskundige enquête had uitgezet, ontving talrijke mededelingen over het met de helm geboren zijn. Een zegspersoon uit Veere beweerde: ‘Ongelukkig het kind wanneer de heel- of vroedmeester dit vlies niet goed wegneemt of het zodanig verbergt, dat niemand het ooit wedervindt. Het schepsel wordt dan gedurende zijn geheele leven gekweld door nachtelijke gezigten van begrafenissen, menschen betreffende, die kort daarop zullen sterven.’

De predikant van Vrouwenpolder, ds. Janssen, had gehoord dat deze mensen ‘dan zeer onrustig zijn, kunnen niet in huis blijven en zien de lijkstatie dan reeds te voren.’ De Mans informant uit Biggekerke schreef aan dergelijke mensen nog extremere handelingen toe. ‘(…) Hij wordt daarvan onderrigt door een inwendig gevoel dat hem noodzaakt om van tijd tot tijd dat huis waarin de doode komen zal te gaan bezigtigen, ook ziet hij dan, zegt men, de geheele lijkstaatsie.’

Glückshaube

In de 17de eeuw werd met dit volksgeloof al de draak gestoken. Daarnaast leefde in heel Europa de overtuiging dat het vlies zélf positieve eigenschappen had en dat het geluk zou brengen. In Duitstalige gebieden werd de ‘helm’ ‘Glückshaube’ genoemd.

Nog steeds spreekt het met de helm op geboren worden tot de verbeelding en zijn er mensen die een direct verband zien met hun bijzondere gaven.

Gerelateerde verhalen: Vrijdag de 13de en ander ongelukKrachten van de PaasnagelBegraven in ZeelandIn de rouwDe ‘hellewagen’ in ZeelandPoeder van sympathieVolksgeneesmiddelenBoemannen en bloedkarossenAlven

0 reacties op Met de helm op geboren zijn



U bent ingelogd als:


Schrijf een Reactie
Voeg je eigen verhaal toe Je eigen verhaal kun je via drie eenvoudige stappen toevoegen aan zeeuwseankers.nl